Witamina C i kolagen to duet, który pojawia się w niemal każdej rozmowie o pielęgnacji skóry i suplementacji. Nie bez powodu. Te dwa składniki są ze sobą biologicznie powiązane na poziomie komórkowym i działają znacznie skuteczniej razem niż osobno.
Kolagen nie powstaje sam z siebie. Jego produkcja to wieloetapowy proces enzymatyczny, w którym witamina C pełni rolę niezbędnego kofaktora. Bez witaminy C enzymy prolyl hydroksylaza i lysyl hydroksylaza nie mogą prawidłowo funkcjonować, a łańcuchy kolagenowe nie tworzą stabilnej struktury potrójnej helisy.
Efekt niedoboru witaminy C to dosłownie rozpadający się kolagen. Szkorbut, historyczna choroba marynarzy, to nic innego jak skrajny niedobór witaminy C prowadzący do rozpadu tkanki łącznej, krwawiących dziąseł i trudno gojących się ran.
W codziennym życiu niedobory witaminy C są rzadsze, ale subkliniczne deficyty mogą spowalniać syntezę kolagenu i przyspieszać jego degradację.
Poza rolą kofaktora, witamina C jest silnym antyoksydantem, który neutralizuje wolne rodniki. Wolne rodniki, generowane przez promieniowanie UV, zanieczyszczenia i stres oksydacyjny, bezpośrednio atakują włókna kolagenowe i przyspieszają ich degradację.
Witamina C w skórze tworzy pierwszą linię obrony przed tą degradacją. Problem polega na tym, że skóra jest narażona na promieniowanie UV nieustannie, a zasoby witaminy C w skórze są ograniczone i szybko się wyczerpują.
Organizm ludzki nie syntetyzuje witaminy C samodzielnie i musi ją pozyskiwać z zewnątrz. Dzienne zapotrzebowanie dla dorosłej osoby wynosi około 75-90 mg. Dla optymalnej ochrony antyoksydacyjnej warto dążyć do spożycia powyżej zalecanego minimum, najlepiej przez zróżnicowaną dietę bogatą w warzywa i owoce.
Najlepsze źródła witaminy C w diecie to: papryka czerwona i żółta, natka pietruszki, czarna porzeczka, kiwi, truskawki, brokuły i cytrusy.
Przy suplementacji warto wybrać formę buforowaną (askorbinian sodu lub wapnia) zamiast kwasu askorbinowego, szczególnie przy wrażliwym żołądku. Witamina C jest rozpuszczalna w wodzie, więc nadmiar jest wydalany z moczem i trudno ją przedawkować w normalnych dawkach.
Miejscowe stosowanie witaminy C uzupełnia działanie suplementacji. Serum z witaminą C stosowane rano chroni skórę przed wolnymi rodnikami, stymuluje produkcję kolagenu w skórze właściwej i rozjaśnia przebarwienia.
Kluczowe przy wyborze kosmetyku z witaminą C:
Optymalnie: suplement kolagenowy (hydrolizat kolagenu 5-10g) przyjmowany razem z witaminą C lub w podobnym czasie. Witamina C wspiera syntezę nowego kolagenu z dostarczonych peptydów i aminokwasów.
Rano: serum z witaminą C na skórę oraz SPF. Wieczorem lub do posiłku: hydrolizat kolagenu z witaminą C lub naturalne źródła witaminy C w diecie.
To połączenie działa na dwóch poziomach jednocześnie: od zewnątrz chroni istniejący kolagen, od wewnątrz dostarcza budulec i stymuluje syntezę nowego.