Peptydy miedziowe funkcjonują w kosmetologii od lat 90., ale dopiero w ostatnich latach zyskały zasłużoną uwagę. W 2026 roku są jednym z najczęściej wymienianych składników w kontekście pielęgnacji przeciwstarzeniowej i regeneracji skóry.
Peptydy miedziowe to kompleksy peptydów z jonami miedzi. Najpopularniejszy i najlepiej przebadany to GHK-Cu (glycyl-L-histidyl-L-lysine copper), który naturalnie występuje w osoczu krwi, ślinie i moczu człowieka. Jego stężenie spada wraz z wiekiem, co koreluje z gorszą regeneracją tkanek.
GHK-Cu odkryto w latach 70. XX wieku. Badania nad jego właściwościami prowadzone są od ponad czterech dekad, co czyni go jednym z lepiej przebadanych składników kosmetycznych.
GHK-Cu działa wielokierunkowo, co odróżnia go od większości składników aktywnych.
Stymuluje produkcję kolagenu i elastyny poprzez aktywację fibroblastów. Badania wykazują, że GHK-Cu zwiększa syntezę kolagenu typów I, III i IV oraz elastyny i proteoglikanów budujących macierz skóry właściwej.
Działa antyoksydacyjnie – cheluje jony metali ciężkich, które katalizują powstawanie wolnych rodników. Miedź w kompleksie z peptydem jest dostarczona w formie bioaktywnej i nie generuje stresu oksydacyjnego.
Przyspiesza gojenie ran i regenerację skóry. GHK-Cu był pierwotnie badany jako czynnik przyspieszający gojenie ran chirurgicznych i oparzeniowych.
Działa przeciwzapalnie poprzez hamowanie cytokin prozapalnych, w tym TNF-alfa i interleukiny-1.
Reguluje aktywność metaloproteinaz macierzy (MMP) – enzymów rozkładających kolagen, chroniąc istniejący kolagen przed degradacją.
Peptydy miedziowe są szczególnie wartościowe dla skóry dojrzałej po 35-tce, skóry po zabiegach laserowych i peelingach, skóry z bliznami potrądzikowymi oraz skóry reaktywnej i wrażliwej, która źle toleruje retinoidy czy kwasy.
GHK-Cu (glycyl-L-histidyl-L-lysine copper) – najbardziej przebadany peptyd miedziowy. Naturalnie występuje w organizmie człowieka. Stymuluje produkcję kolagenu, działa przeciwzapalnie i przyspiesza regenerację.
AHK-Cu (alanyl-histidyl-lysine copper) – peptyd miedziowy o działaniu podobnym do GHK-Cu. Badania wskazują na jego szczególną skuteczność w stymulacji wzrostu włosów i wzmacnianiu mieszków włosowych. Coraz częściej pojawia się w serum do skóry głowy.
GHK (bez miedzi) – sama część peptydowa bez jonów miedzi również wykazuje aktywność biologiczną, choć słabszą niż kompleks z miedzią.
Kompleksy miedziowe z innymi peptydami – producenci tworzą własne kompleksy peptydów z miedzią, często łącząc GHK-Cu z innymi peptydami sygnałowymi dla uzyskania synergii działania.
Niektóre źródła wskazują, że retinol może dezaktywować peptydy miedziowe poprzez utlenianie. Bezpieczniejszym podejściem jest stosowanie ich o różnych porach – peptydy miedziowe rano, retinol wieczorem. Z witaminą C w wysokim stężeniu i niskim pH peptydy miedziowe mogą tracić stabilność – lepiej stosować je w osobnych krokach.
GHK-Cu powinien być wysoko na liście INCI. Serum i ampułki zazwyczaj zawierają wyższe stężenia niż kremy. Produkt powinien być przechowywany w ciemnym opakowaniu. Efekty są widoczne po minimum 8-12 tygodniach regularnego stosowania.